Na de vakantie voelt de groep soms net even anders.
Na de zomervakantie verandert er vaak veel op de BSO. Nieuwe kinderen komen wennen, oudere kinderen groeien door en bestaande groepen krijgen een nieuwe samenstelling. Dat is spannend voor kinderen, maar soms ook voor pedagogisch professionals.
Want hoe zorg je ervoor dat iedereen zich snel veilig en welkom voelt?
Een nieuwe groepsdynamiek ontstaat niet vanzelf. Kinderen zoeken opnieuw hun plek in de groep. Vriendschappen veranderen. Sommige kinderen stappen makkelijk in, terwijl anderen meer tijd nodig hebben om zich thuis te voelen.
Met aandacht, duidelijke routines en activiteiten die verbinden, help je kinderen om opnieuw te landen op de groep.
Waarom opnieuw wennen normaal is
Na een vakantie is het ritme anders. Kinderen zijn misschien later naar bed gegaan, hebben veel thuis of buiten gespeeld, of zijn juist op reis geweest. Terugkomen op de groep vraagt dan opnieuw afstemmen.
Dat zie je terug in gedrag. Sommige kinderen zoeken meer nabijheid. Anderen trekken zich terug of reageren juist drukker. Ook vertrouwde kinderen kunnen na een vakantie weer even moeten wennen.
Dat is niet gek. Het laat vooral zien dat kinderen opnieuw houvast zoeken.
Wat kun je als pedagogisch professional doen?
Besteed aandacht aan kennismaken
Spelletjes waarbij kinderen elkaar leren kennen helpen om het ijs te breken. Denk aan samenwerkingsspellen, kringactiviteiten of een speurtocht in tweetallen.
Zo ontstaat contact op een natuurlijke manier. Kinderen hoeven niet meteen veel te vertellen, maar doen samen iets kleins. Dat maakt de eerste stap vaak makkelijker.
Maak vaste routines duidelijk
Nieuwe kinderen voelen zich sneller veilig als ze weten wat ze kunnen verwachten. Duidelijke afspraken en herkenbare dagritmes geven rust.
Vertel wat er gaat gebeuren. Herhaal vaste momenten. Laat zien waar kinderen spullen kunnen vinden, waar ze mogen spelen en bij wie ze terechtkunnen. Juist die kleine duidelijkheid maakt een groot verschil.
Observeer de groep goed
Wie zoekt contact? Wie trekt zich terug? Wie neemt veel ruimte in? En wie blijft nog aan de zijlijn?
Door goed te kijken, kun je kinderen helpen verbinding te maken of juist extra ondersteuning bieden. Kijk ook naar de groep als geheel. Waar ontstaat rust? Waar zie je spanning? En welke kinderen hebben elkaar al gevonden?
Stimuleer samenwerken
Activiteiten waarbij kinderen samen iets bouwen, maken of oplossen versterken het groepsgevoel. Denk aan een groepskunstwerk, een bouwopdracht, een speurtocht of een gezamenlijke buitenactiviteit.
Samen iets doen maakt contact vaak makkelijker dan erover praten. Nieuwe verbindingen ontstaan vaak vanzelf tijdens spel.
Geef emoties ruimte
Nieuwe situaties kunnen spannend zijn. Sommige kinderen reageren druk, anderen juist stil. Door gevoelens te benoemen en serieus te nemen, voelen kinderen zich gezien. Bijvoorbeeld:
“Je vindt het weer even wennen vandaag.”
“Je kijkt nog even rustig om je heen.”
“Je wilt graag weten wat we straks gaan doen.”
Zo geef je woorden aan wat er gebeurt, zonder het groter te maken.
Zet oudere kinderen in hun kracht
Oudere kinderen kunnen nieuwe kinderen helpen wegwijs maken. Ze kunnen uitleggen waar spullen liggen, hoe de dag verloopt of welke afspraken er zijn.
Dat geeft verantwoordelijkheid én zorgt voor verbinding. Voor nieuwe kinderen voelt het fijn om door een ander kind meegenomen te worden. Voor oudere kinderen is het een kans om trots en betrokken te zijn.
De rol van de pedagogisch coach
Voor coaches zijn de eerste weken na de vakantie een mooi moment om teams te ondersteunen. Niet door alles over te nemen, maar door samen bewuster te kijken naar groepsvorming, emoties en gedrag.
Vragen die kunnen helpen:
- Welke kinderen moeten opnieuw wennen?
- Welke kinderen zoeken contact, en welke juist niet?
- Welke routines geven deze groep rust?
- Welke activiteiten helpen om samenwerking te stimuleren?
- Hoe kunnen oudere kinderen een positieve rol krijgen?
- Wat heeft het team nodig om deze start goed te begeleiden?
Door dit samen te bespreken, wordt groepsvorming geen vanzelfsprekendheid, maar een bewuste start.
Activiteit: onze groep in beeld
Een eenvoudige activiteit om samen opnieuw te starten:
Laat kinderen samen een groot groepswerk maken met de vraag:
Wat maakt onze groep fijn?
Kinderen kunnen tekenen, schrijven, knippen, plakken of symbolen kiezen. Denk aan samen spelen, helpen, lachen, rustig worden, delen of nieuwe vrienden maken.
Hang het werk op de groep. Zo maak je zichtbaar: dit zijn wij samen.
Variatie voor de BSO: laat oudere kinderen zelf ideeën of afspraken toevoegen voor een fijne start na de vakantie.
Kleine momenten. Groot verschil.
Een fijne groep bouw je samen. Een veilige groep ontstaat stap voor stap.
Met aandacht, geduld en positieve begeleiding help je kinderen om zichzelf te kunnen zijn én onderdeel te worden van de groep. Juist de eerste weken na de vakantie bieden mooie kansen voor nieuwe vriendschappen, groei en verbinding.
Meer inspiratie voor de eerste weken na de zomer?
Met DoenKids vind je praktische activiteiten voor KDV en BSO die helpen bij groepsvorming, samenwerken en ontdekken. Zo geef je teams snel inspiratie voor een fijne start na de vakantie.